Boliden Odda: Sürdürülebilir çinko izabesinde 40 yıllık iş ortaklığı

Boliden Odda, endüstriyel ölçekte sürdürülebilir çinko izabesinin nasıl gerçekleştirilebileceğini ortaya koymaktadır. Endress+Hauser, 40 yılı aşkın bir süredir ölçüm teknolojisi ve proses hassasiyeti çözümleriyle bu tesise destek sağlamaktadır. Yenilenebilir hidroelektrik enerji kullanımı, yeraltı artık bertarafı uygulamaları, atık yığınlarından değerli metallerin geri kazanımı ve veri odaklı proses optimizasyonu sayesinde Boliden Odda, dünyanın en iklim dostu çinko izabe tesislerinden birini inşa etmiştir. Bunun sonucunda, daha düşük karbon ayak izi, daha yüksek kaynak verimliliği sağlanmış ve yıllık çinko üretim kapasitesinin 200 bin tondan 350 bin tona çıkarılması planlanmıştır.

Boliden’ın sürdürülebilirlik yolculuğundaki en önemli dönüm noktalarından biri 1990'ların sonlarına kadar uzanmaktadır. O dönemde tesis, artık yönetimine yönelik yeni bir yaklaşımı benimsemiştir. Tehlikeli maddelerin yer üstünde bertaraf edilmesindense, artıklar pompalar aracılığıyla çevredeki dağların derinliklerinde bulunan yeraltı mağaralara taşınarak burada güvenli bir şekilde izole edilir. Bu çözüm, geleneksel yer üstü bertaraf yöntemlerine kıyasla uzun vadeli çevre risklerini önemli ölçüde azaltmaktadır.

Atıkların değerli kaynaklara dönüştürülmesi

Bu temel üzerine inşa edilen Boliden Odda, daha sonra eski atık yığınlarını değerli ürünlere dönüştüren proseslere yatırım yapmıştır. Kimyasal arıtma ve ısıtma yöntemleri kullanılarak, artık maddeler yılda yaklaşık 40.000 tonluk Odda liç ürününe dönüştürülmektedir. Gümüş ve kurşun gibi değerli metaller seçici olarak geri kazanılmaktadır. Eskiden atık olarak kabul edilen bu maddeler, artık daha döngüsel bir değer zincirinin parçası haline gelmiştir.

Güvenilir ölçüm verileri ve uzun vadeli proses hassasiyeti, çöktürme aşamalarının kontrolünde ve gümüş klorür ile kurşun klorürün stabil bir şekilde ayrılmasının sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır.

Yenilenebilir hidroelektrik enerjisiyle desteklenen enerji verimliliği

Çinko izabe prosesi sırasında büyük miktarda atık ısı üretilir ve bu ısı, tesis içinde sistematik bir şekilde geri kazanılarak yeniden kullanılır.

Tesis, ihtiyaç duyduğu elektriğin tamamını yakındaki şelalelerden üretilen yenilenebilir hidroelektrik enerjisinden karşılamaktadır. Elektrik santrali, fiyort üzerinde yaklaşık bir kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Bu kombinasyon, bu ölçekteki çinko üretimi için çok düşük bir CO₂ ayak izi elde edilmesine katkıda bulunmaktadır.

Değer zinciri genelinde sürdürülebilir performans

Boliden Odda, gemiyle gelen ham maddelerden tesisten çıkan rafine çinkoya kadar, yeşil enerjinin, gelişmiş proses tasarımının ve güvenilir enstrümantasyonun bir araya getirilerek son teknoloji bir çinko değer zinciri oluşturulabileceğini göstermiştir. Bunun sonucunda, kendi sınıfında en düşük karbon ayak izine sahip elektrolitik çinko tesislerinden biri ortaya çıkmıştır.

Güvenilir ölçüm teknolojisi ve kesintisiz proses hassasiyeti, değer zincirinin genelinde bu sürdürülebilirlik ve verimlilik girişimlerini desteklemektedir.

Odda tesisinde Boliden, giderek artan düzenleyici ve toplumsal baskılar altında çinko izabe faaliyetlerini yürütmektedir. Yetkili kurumlar ve hükümetler, metal endüstrisinden çevresel etkisini önemli ölçüde azaltmasını, tehlikeli atıkları sorumluluğunu bilerek yönetmesini ve kısa vadeli uyum önlemleri yerine sürdürülebilir faaliyetlere yönelik uzun vadeli stratejiler geliştirmesini talep etmektedir.

Geçmişte çinko izabesi, cıva ve diğer toksik maddeler içeren artıkların oluşmasına neden olmuştur. Dünya genelindeki birçok çinko tesisinde bu tür malzemeler hala geniş atık alanlarında yer üstünde depolamakta, bu da uzun vadeli çevresel riskler ve arazi kullanımına ilişkin zorluklara yol açmaktadır. Bunun yanı sıra çinko üretimi son derece enerji yoğun bir süreçtir. Yüksek üretim hacimlerini düşük emisyonlar ve sorumlu kaynak kullanımıyla dengelemek, özellikle büyük elektrolitik çinko tesisleri açısından önemli bir zorluktur.

Boliden, bu zorluklara yanıt olarak Odda'daki faaliyetlerinde uzun vadeli bir dönüşüm süreci başlattı. Hedef, ham madde alımından rafine çinko ürünlerine kadar tüm değer zincirini yeniden ele almak ve bu süreçte çevresel etkiyi azaltmaya, enerji verimliliğini artırmaya ve atıkları değerli kaynaklara dönüştürmeye açıkça odaklanmaktı.

Akış, basınç ve analiz ölçümleri, tesis genelinde güvenilir bilgiler sağlar. HART üzerinden gerçekleştirilen dijital iletişim ise Boliden’in merkezi sistemlerine sorunsuz entegrasyonu garanti ederek devreye alma, stabil çalışma ve sürekli iyileştirme faaliyetlerini destekler. Boliden, prosesleri teknik ve çevresel açıdan sürdürülebilir bir şekilde optimize etmek amacıyla bu verileri kullanır.